سنگ نوشته باستانی در خارک
سنگنبشته هخامنشی در جزیره خارک در سال ۱۳۸۶ در پی احداث جادهای در جزیره خارک کشف شدهاست که به خط میخی ایران باستان و با طول و عرض تقریبی یک متر میباشد که بر روی سنگی مرجانی نوشته شدهاست. طبق تاریخگذاری این کتیبه، قدمت آن به ۲۴۰۰ سال پیش و زمان هخامنشیان باز میگردد
اظهار نظر عربها در خصوص تقلبی بودن کتیبه
در پی انتشار کشف این کتیبه، رسانههای کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس سعی بر تقلبی نشان دادن آن کرده بودند
عکس کتیبه قبل و بعد از تخریب
ترجمه متن کتیبه
نخستین ترجمه کتیبه کشف شده در جزیره خارک توسط "رضا مرادی غیاث آبادی" باستان شناس و پژوهشگر زبانهای باستانی انجام شد. آقای غیاث آبادی در گزارشی که در خبرگزاری میراث فرهنگی منتشر شد احتمال داد که کتیبه کشف شده در جزیره خارک متعلق به دوره هخامنشی باشد و از شش واژه استفاده شده در اين كتيبه تنها يك واژه پيش از اين در متون زبان فارسي باستان ديده شده بود.
کار ترجمه با استفاده از نخستین عکسهای گرفته شده توسط یکی از اهالی جزیره خارک توسط این باستان شناس آغاز شده و وی در اين ترجمه با 5 واژه جديد از زبان فارسی باستان مواجه شد كه پيش از اين نمونه آنها ديده نشده است. همچنين غياث آبادی در گفتگو با خبرگزاری ميراث فرهنگی گفت كه اين ترجمه جاي گزارشهای پژوهشگرانی را که در محل به بررسی آن خواهند پرداخت، نخواهد گرفت.
کتيبه خارک آبان امسال و در روند تسطيح و ساخت جادهای در جزيره خارک (در شمال غربی خليج فارس و محدوده استان بوشهر) پيدا شده است. کتيبه روی سنگ مرجانی بومی جزيره با عرض و طول تقريبی يک متر نوشته شده، هرچند که اکنون از محل اصلی خود جدا شده است. کتيبه از شش سطر تشکيل شده که ظاهراً دربردارنده شش واژه به خط و زبان فارسی باستان هخامنشی است.
مقايسه علامتهای ميخی کتيبه خارک با ديگر نمونههای نبشتههای هخامنشی، نشان میدهد که دو سطر پايانی کتيبه خارک با ويژگیهای نويسش سدههای نخستين هخامنشی و چهار سطر نخستين آن با ويژگیهای متأخر آن نوشته شده است.
خوانش و ترجمه سنگنوشته
همانگونه که گفته شد، در اين کتيبه شش واژه در شش سطر نوشته شده که واژگان يکم، دوم، پنجم و ششم، تقريباً به راحتی خوانده میشود اما واژگان چهارم و پنجم به اندازهای فرسوده و تخريب شده که در مجموع بيش از چهار علامت آن قابل تشخيص نيست.
از چهار واژهای که خوانده میشوند، تنها يکی از آنها (واژه نخست) دارای سابقه در متون پيشين فارسی باستان است و سه واژه ديگر به کلی تازگی دارند. در نتيجه امکان ترجمه کامل و حتی تقريبی متن سنگنوشته به سادگی امکانپذير نيست.
واژه يکم- داراي دو حرف «آ/اَ» و «هَـ»: «آهَـه/ اَهَـه» (گذشته سوم شخص مفرد يا جمع فعل «بودن»)، به معناي «بود/ بودند».
واژه دوم- داراي پنج حرف «سَ»، «آ/اَ»، «کُ»، «شَ» و «آ/اَ»: «سـاکـوشـا/ سـاکُـشـا». ظاهراً يک نام خاص است و دارای پيشينه در متون فارسی باستان نيست. اما قابل قياس است با واژههای در پيوند با سکاييان به مانند: «سَـکَـئيـبـش» (سکائيه) و نيز با واژههای در پيوند با کوشاييان يا اتيوپيان به مانند: «کُـوشـا» (اتيوپي).
لازم به يادآوری است که پسوند «شا» در متون فارسی باستان ارتباطی با «شاه» ندارد. شاه در فارسی باستان به گونه «خْـشـايَـثـييَـه» نوشته میشود.
واژه سوم- تنها دارای دو حرف قابل خوانش «هَـ» و «ای»: «هـيـ . . .» است. در متون فارسی باستان، پيشوند «هـی» تنها در واژههای در پيوند با هنديان به مانند: «هـيـدوش» (هند) ديده شده است.
واژه چهارم- تنها داراي دو حرف مبهم «کَ» و «آ/اَ» که به احتمال فضای ميان آنها نيز تخريب شده و دنباله بلافصل يکديگر نيستند. نگاره تاج نيز در کنار حرف «کَ» جای دارد.
واژه پنجم- دارای چهار حرف «بَ»، «هَـ»، «نَ» و «مَ»: «بَـهَـنَـم». اين واژه نيز برای نخستين بار ديده میشود و معنای آن دانسته نيست. در پايان اين سطر، يک نشان شبيه علامت واژهجداکن معکوس ديده میشود که آن نيز دارای پيشينه در اين خط نيست.
واژه ششم- دارای دو حرف «خَ» و «آ/اَ»: «خـا». پايان اين واژه مبهم است و احتمال آسيبديدگی در يک حرف میرود.
تخریب عمدی کتیبه باستانی
در خرداد ماه سال ۱۳۸۷، این کتیبه توسط افرادی ناشناس با عبور از حصار دور کتیبه با شی نوک تیز مابین حروف میخی کتیبه را تخریب کردند و در اثر این موضوع ۷۰ درصد نوشتههای این کتیبه که بر روی سنگ مرجانی نوشته شدهاست، به شدت آسیب دیدهاست و تنها یک خط سالم ماندهاست.
جزیرهٔ خارک جزیرهای میباشد که برای تردد در آن و حتی ورود نیاز به مجوز میباشد.[۲] خبرتخریب کتیبه هخامنشی خارک را نخستین بار معاون بخشدار جزیره اعلام کرد. "علی جاذبی"، معاون بخشدار جزیره خارک با اعلام خبر تخریب این سنگ نوشته هخامنشی به CHN گفت: «دو شب پیش افراد ناشناسی با عبور از روی حصاری که دور تا دور کتیبه کشیده شده بود، توسط یک شی نوک تیز، ما بین حروف میخی کتیبه را تخریب کردند به طوری که میتوان گفت ۷۰ درصد نوشتههای کتیبه به شدت آسیب دیده و تنها یک خط از آن سالم مانده است.»
کتیبه هخامنشی خارک روی یک تخته سنگ مرجانی نوشته شده و به همین علت احتمال میرود برای آسیب رساندن به آن از تیشه و چکش استفاده شده باشد. این اتفاق سبب شد تا به ناگاه برخی کارشناسان و متخصصین حوزه باستانناسی و میراث فرهنگی وضعیت وخیم نگهداری دیگر آثار تاریخی جزیره خارک را که در خطر تخریب بودند به سازمان گوشزد کنند.
رضا مرادی غیاثآبادی، پس از کشف این سنگنبشتهٔ هخامنشی، به محل عزیمت کرد و این کتیبه را مستندنگاری و بررسی و آوانویسی نم
و حال میشنویم که این کتیبه باستانی با ارزش و پر قدمت به دست بعضی از افراد سودجو در حال نابودی است! به راستی چه کسی مقصر است؟
مگر افتخار هر کشور به تاریخ کهن و پر ازشش نیست و به راستی ما در دنیا چند کشور داریم که تاریخی به این بزرگی و عظمت دارند
من که خیلی غبطه میخورم چرا مسئولین به فکر نیستند آخر چرا!!!!!
دوست دارم نظرات شما دوستان هم بدونم
تاریخ این را به ما می آموزد که هیچ کس آن را نیاموخت